Online DBS (Doğrudan Borçlandırma Sistemi) Nedir?

Online DBS’yi  (Online Doğrudan Borçlandırma Sistemini) tanıtmadan geleneksel olarak işleyen DBS’ye göz atmak gerekir. Ticaret hayatında karşılaşacağımız en büyük risk satın alınan malın karşılığını bulamamasıdır. Zaman içerisinde risklerin önüne geçmek için birçok ödeme yöntemi geliştirilmiştir.  Ödeme yöntemindeki geliştirmeleri genellikle bankalar veya finansal kuruluşlar yapar. Şirketler ise çeşitlilik gösteren ödeme yöntemlerinden şirket normlarına en uygun olanı seçer. Ödeme yöntemlerinden biri ise doğrudan borçlandırma sistemidir. 

DBS sistemi uzun süredir bankalar tarafından uzmanlıkla kullanılan bir yöntemdir. Birçok şirket bu sistemini kullanmak için bankalara başvuru yapar. Öte yandan mal veya hizmet sattığı firmalara kullanımını zorunlu kılar. Şirketler ise hizmet veya mala ulaşma gayesiyle bu sistemlere adapte olur. Böylece taraflar arasında satıcı alıcıya karşı kendisini garanti altına alan bir mutabakata girişmiş olur. Ancak bu durum sistemde belirlenen limitler ile alakalıdır. Limit üzeri alımlarda Doğrudan Borçlandırma Sistemi herhangi bir garanti kapsamı sunmaz. Geleneksel yöntemlerle işleyen DBS  geniş bayi veya müşteri ağı bulunan firmaların  müşterilerine yapacakları mal veya hizmet tahsilatlarını içerir.    

Ana firma öncelikle banka ile doğrudan borçlandırma sistemi anlaşması yapar. Doğrudan borçlandırma sistemi ile bankalar bayi, müşteri yada distribütör için belirli bir kredi limiti tahsis eder. Bayi yada müşteriler ise bu limit doğrultusunda harcama yapar. Ve yapılan her alışverişte otomatik olarak bakiyeden düşer. Ana firmanın hesabına geçiş yapar. Bankalar vermiş oldukları kredi limitleri üzerinden komisyon tahsil eder. Bu komisyon oranlarının tahsilatı ise üç şekilde gerçekleşir. Ana firma üzerinden, bayi veya anlaşmalı olarak her iki taraftan olmak üzere ortak tahsilat yapılır.

Online DBS, geniş müşteri ağına sahip firmaların sunduğu mal veya hizmetlerin karşılığının müşterilerden otomatik olarak tahsil edilmesidir. Yani faturaların tahsil edilmesinde çevrimiçi yöntemler kullanarak ana firmaları garanti altına alır. Ayrıca hızlı bir tahsilat işlemi gerçekleşir. İki tarafında defalarca bankaya gitmesi, sözleşmelerle uğraşması, vade günlerinin hesabını tutmak gibi zorunluluklar yoktur. Sonuç olarak Online DBS  geleneksel ödeme yöntemlerinin dijital versiyonudur.

Online DBS Tarihsel Gelişimi

Finans sistemlerinin merkezinde duran bankacılık sektörü rekabet koşullarının değişmesi ve bireylerin bilgi toplumuna dönüşmesi ile karakter değiştirmiştir. Süreç diğerlerinden farklı olmaksızın diğer tüm ekonomik unsurlar gibi bu değişime tabi olmuştur. Bilgisayar ve internet teknolojisinin gelişmesi bu gelişmeleri de beraberinde getirir. 1960 yılı itibariyle bankacılık sektörü gelişmeler ışığında ‘elektronik bankacılık’ olarak adlandırılan yeni bir çağı başlatır. 

Online DBS sisteminin gelişimi ise iki kollu olarak ilerler temelinin ise ödeme sistemlerine dayandığını söylemek mümkündür. Birincisi 1850 yılında American Express Buffalo’nun ekspres talimat olarak devreye sokmasıyla tarihsel gelişimi başlar. 1894 yılına geldiğimizde ABD’de Hotel Credit Letter Company dönem içerisindeki seçkin iş adamlarından oluşan bir gruba dünyanın ilk ödeme kartını verir. Bu kart yalnızca belirli oteller içerisinde kullanılmaktadır.  Bu kart insanlara ilk defa nakit ödeme harici farklı bir yöntem sunar. Bu alternatif ödeme sistemi ile online ödeme sisteminin ilk adımları atılmış olur. Ödeme sistemlerinde yaşanan gelişmeler her geçen gün devam etmekle birlikte 1960 yılı ve sonrasında daha güçlü ivmeler yaşanır. Online DBS sisteminin gelişimine etki eden ikinci ve en etkili unsur ise ikinci kuşak eft sistemidir.  

İkinci kuşak eft sistemi 1992 yılında uygulamaya konulan eft sistemini takip eden 2000’li yıllara işaret eder. Online DBS ise bahsedilen bu ikinci kuşak eft sistemi ile adından söz ettirir. Sonuç olarak sistemin online ödeme sistemlerinin varoluşu ve gelişim süreçlerinde yer aldığını söylemek mümkündür.

Online DBS’nin EFT Sistemindeki Yeri ?

Para transferi ve mutabakatlarının elektronik ortamda gerçekleşmesine imkan tanıyan ödeme sistemleri elektronik banka uygulamalarında kritiktir. Elektronik Fon Transferi (EFT) olarak bildiğimiz bu sistemler para akışında hız, güven ve düşük risk barındırır. Böylece eft sistemleri elektronik bankacılık sektörüne daha fazla olanak sağlamaktadır. 

Eft sistemi ülkemize ilk defa 1992 yılında girmiştir. 2000 yılında uygulama alanı bulan ikinci kuşak eft sistemi ile birtakım iyileştirmeler ve geliştirmeler söz konusu olmuştur. Bu gelişmeler sistemi daha işlevsel hale getirmiştir.  Doğrudan borçlandırma sistemi ise ikinci kuşak eft sistemi içerisinde yer alır. Ancak işletim kurallarının tam olarak belirlenememesi dolayısıyla yürürlüğe girmemiştir. Bahsedilen işletim kurallarının belirlenmesi neticesinde 2004 yılında doğrudan borçlandırma sistemi işletime alınmıştır.  Cumhuriyet Merkez Bankası ve Bankalar Birliği’nin önderliğinde bankalardan temsilcilerinde katılımıyla sistem işleyişine ilişkin kurallar belirlenmiştir. 

Nakit dışı ödemeler arasında yer alan doğrudan borçlandırma sistemi ile yapılan ödemelerin oranı bir hayli artmıştır.  Özellikle Avrupa ülkelerinde kullanımının oldukça yaygın olduğunu biliyoruz. Almanya gibi ülkelerde ise en çok tercih edilen ikinci ödeme sistemi olarak geçmektedir.

 

Ticarette bulunan en büyük risk, alınan malın karşılığının ödenmemesidir. 


Online DBS Nasıl İşler?

DBS sisteminin kullanılabilmesi için 3 taraf gereklidir. Bunlar; banka, satıcı ve alıcıdır. Online DBS için de bu 3 unsura ek yeni nesil teknolojiler bir anlamda fintech girişimleri dahil olur.  Ödemenin alınmaması büyük bir risk barındırır. Bu riski üstlenecek taraf ise bankalardır. Doğrudan Borçlandırma Sistemi’nin iki temel unsuru bulunmaktadır. Birincisi borçlu tarafın hesabından alıcıya ödeme gerçekleşmesi için yetki vermesidir. İkincisi ise alacaklı tarafın kendisine ödeme yapılması için talimat vermesidir. Borçlu taraf sistem için kullanmak üzere hesap açmaktadır.  Bu hesaptan alacaklıya ödeme yapılması için ise bankaya yetki verir. Öte yandan alacaklı ve banka arasında DBS sözleşmesini imzalar. 

Bu sözleşmeye göre banka alacaklı tarafından sisteme girişi yapılan faturalara ilişkin ödemeleri alacaklı hesabına geçireceğine dair taahhüt verir.  Sistem üzerinde bankanın sorumluluğu borçlunun hesap bakiyesi ile sınırlıdır. Özetle online DBS  ödemeye aracılık eden bir sistemdir. Doğrudan borçlandırma sistemi ülkemizde kullanılmakta olan çekle ödeme yönteminin bir diğer alternatifidir.  Söz konusu sistem ile arasında düzenli ticari ilişki bulunan gerçek veya tüzel kişiler banka farketmeden işlem yapabilir. Hatta yapılan bu işlemler verimlilik ve güvenlilik esasına dayanır. Dolayısıyla taraflar için kullanımı oldukça avantajlıdır. 

Online DBS banka ve borçlu arasında bir kredi sözleşmesi imzalanması ile başlar.  Borçlu tarafa banka üzerindeki bakiyesine bankanın tanımlamış olduğu limit de eklenir. Banka tüzel veya gerçek kişiler için kredi limitlerini belirler. Tahsilat gerçekleştirilmesi gereken durumlarda borçlu tarafın bakiyesinde yeterince varlık olmayabilir. Bu durumda bankanın ek olarak belirlediği kredi limitlerinden ödeme alacaklının hesabına yatar. 

e-DBS ile ana firmanın bankaya ilettiği fatura tutarları, vade tarihinde bayi/distribütör hesaplarından otomatik olarak tahsil edilir.

Doğrudan Borçlandırma Sistemi Komisyon Oranları Nedir?

Doğrudan borçlandırma sistemi bankaların kendi hizmetlerini geliştirmek ve ticarete katkıda bulunmak için gerçekleştirdikleri bir sistemdir. Aynı zamanda bankalar şirketler için risklerin belirli bir kısmı ortadan kaldırmış olur.  Ancak bankalar bu riskleri tabi ki belirli bir komisyon ve ücret karşılığında üstlenir. Bu komisyonu üstlenecek taraf ise değişiklik gösterir. Alıcı taraf ödeyebileceği gibi satıcı tarafta ödemeyi gerçekleştirme imkanına sahiptir. Satıcı firma risklerini azaltmak, hızlı işlem yapmak ve kendini garanti altına almak için alıcıyı bu sisteme karşı teşvik eder. 

Bankalar komisyonları birkaç farklı şekilde tahsil eder.  Bayilere sunmuş oldukları kredi limitleri üzerinden bu işlem gerçekleşir. Proje bazlı yani ana firmayla yapılacak anlaşmaya göre farklılaşan durumlarda üç şekilde komisyon tahsil edilir. Bunlar; ana firma tarafından, bayi tarafından veya hem ana firma hem de bayi tarafından ortaklaşa gerçekleşir. Komisyon periyotları da aynı şekilde farklılık gösterecektir. Yapılan anlaşmaya göre aylık, 3 aylık veya yıllık dönemlerde tahsil edilebilmektedir. Kısacası Doğrudan Borçlandırma Sistemi kredisi için belirlenen faiz oranı müşteri bazında değişiklik gösterir.

Online DBS’nin Avantajları

Gelişen teknolojiler ve toplumun evrilmesiyle birlikte birçok kolda değişim gerçekleşmiştir. Ancak bilgi toplumun beklentileri de bir o kadar artmıştır. Bu beklentilerin başında ise işlemlerin hızla yapılması ve maksimum verimliliktir. Bahsedilen bu değerler yanında risklerin göz ardı edilmemesi gerekir. Herhangi bir işlem yaparken riskleri de gözetiriz. Dolayısıyla bu ikiliye güvenlik kritirede dahil olur. Doğrudan borçlandırma sistemi ticari faaliyet gösteren tüm gerçek ve tüzel kişiler için kullanışlı bir ödeme sistemidir. Yalın hali ile birçok işlemde verim sağlamıştır. Ancak son zamanlarda gündemde olan fintechler ve açık bankacılık uygulamaları bu sistemleri çok daha kullanışlı hale getirmiştir.  Ödeme sistemlerinde yer alan online işlem yapabilme özelliği sayesinde  online DBS haline evrilir. Böylece  sistemin sunduğu avantajları daha üst bir noktaya taşır.

Online DBS’nin Ana Firmaya Avantajları

  • Sunduğu muhasebe entegrasyonu sayesinde hata payını minimize eder. 
  • Ana firmaya verimlilik ve esneklik sağlayan bir sistemdir. 
  • Sistem kapsamına alınan alacakların tahsil edilememe riskini  bayilerin kredi limitleri çerçevesinde ortadan kaldırır. 
  • Nakit akışını hakkında bilgi sahibi olacağınız için nakit akış yönetimini kolaylaştırır. 
  • Operasyonel iş yükü ve maliyetlerde azalma meydana gelir. 
  • Yapılan ödemelere ilişkin tahsilat raporlarının denetimine  imkan verir. 
  • Çek ve senet gibi değerli kağıtların takibine ilişkin maliyetler ortadan kalkar. 
  • Borç ve iade faturalarının takibini mümkün kılar.

Online DBS’nin Bayiye Avantajları

  • Faturalı/vadeli ödemelerde kolay takip imkanı sağlar. 
  • Kredi limitleri sayesinde mali sıkışıklık durumlarının kolayca üstesinden gelirsiniz. 
  • Açılan kredi limitleri sayesinde ana firmaya yapacağınız ödemelerde kolaylık sağlar. 
  • Değerli kağıtlar olan çek, senet gibi evrakların  takibinden doğan maliyetleri en aza indirir. 
  • Teminat mektubu masrafı veya diğer masraf gerektiren durumlardan kurtulma imkanı sağlar.

eHesApp’ın Online DBS Çözümleri Nedir?

DBS, geniş müşteri ağı olan firmaların mal ve hizmet satışı gerçekleştirdikleri bayi ya da müşterilerin kullandığı bir sistemdir. Yapacakları mal veya hizmet bedellerine yönelik fatura tahsilatlarını otomatik olarak gerçekleştirir.  Hızlı ve garantili bir nakit yönetimi hizmetidir.

  • Online DBS özellikle bayi ve distribütör ağı ile çalışan şirketlerin nakit akışını ve tahsilat hareketlerini yönetmesini sağlar.  
  • Yeni bir finansal araç olarak firmaların hayatını kolaylaştırmak için tasarlanmıştır.
  • DBS’de bayilerin veya distribütörlerin ana firmaya yapacakları vadeli ödemeler, bankalar aracılığı ile sunduğumuz sistemle gerçekleşir. Ayrıca çözümlerimizin sunduğu ödeme sistemi sayesinde otomatik olarak gerçekleşir.  Böylece ana firma yüzde yüz alacak garantisi sağlar. Böylece ana firma yüzde yüz alacak garantisi sağlar.
  • Ana firmanın bankaya ilettiği fatura tutarları, vade tarihinde, bayi/distribütör hesaplarından sistem otomatik tahsil eder. Kısacası Online DBS ile firmalar; alacaklarını garanti altına alır.
  • Bu dijital bankacılık çözümü sayesinde bankalar aracılığıyla gerçekleşen Doğrudan Borçlandırma Sistemi hareketlerini kullandığınız ERP sistemde anlık olarak izleyebilirsiniz. Sonuç olarak para hareketlerinin ERP sistem içerisinde doğru hesaplara yerleştirilmesiyle otomatik muhasebeleştirmeye olanak sağlar.
  •  

eHesApp Çözümleri Hakkında Bilgi Edinin

eHesApp çözümlerinden biri olan “Online DBS” ile muhasebesel süreçlerinizi hızlandırın.  Online DBS İle Alacaklarınızı Garanti Altına Almak İstiyorsanız  Services Sayfamızı İnceleyebilirsiniz!