E-Ödeme Sistemi Nedir?

E-Ödeme (Online Ödeme) Sistemleri son yıllarda hızla yükselişe geçen bir kavramdır. Yeni teknoloji çözümlerinin ortaya çıkmasıyla birlikte e-ödeme sistemleri geleneksel ödeme yöntemlerinden ayrılmış ve farklı bir çerçeve kazanmıştır. Bilgi-iletişim teknolojilerinin gelişimi ve bütünleşik ekonomi sistemlerinin yaygınlaşması dolayısıyla tüketici istek ve ihtiyaçlarının farklılaşmasına sebep oluyor. Var olan teknoloji sayesinde tüketiciler tek tıkla dünyanın bir ucundan siparişlerini oluşturur. İhtiyaçlarının karşılığını ise hızlı ve etkili bir şekilde alabilir. E-ödeme sistemi kısaca ödemelerin banka kartı,kredi kartı, sanal kart,e-çek gibi sistemlerle elektronik ortamda yapılmasıdır. Elektronik ödeme sistemleri yalnızca bunlarla sınırlı kalmaz akıllı kart, dijital cüzdan, mobil ödemeler de bu sisteme dahildir. ATM’ler üzerinden de online ödeme gerçekleştirir ancak fiziki olarak bir adreste bulunmanızı zorunlu kılar. Bu tür elektronik araçlar zamanla ürün veya hizmetleri satın almada nakit para ihtiyacını ortadan kaldırır. 

İnternet işlevlerinin artması ve yaygınlaşması aynı zamanda finansal ve ticari fonksiyonların değişmesine sebep olmuştur. Bu durum ise beraberinde işletmelerinde yeni kavramlar ortaya çıkarmasına neden olur. En öne çıkan kavramlardan biri ise e-ticaret olarak karşımıza çıkar. E-ticaret; işletmelerin mal veya hizmetlerinin satışını yaparken  özellikle sipariş alma sürecinde bilgisayar ağlarını kullanmasıdır. Ürün veya hizmetler online olarak sipariş verilir fakat ulaştırma veya ödeme için aynı yöntem izlenmeyebilir.  Halen geleneksel yöntemlerle ödeme yapmayı sürdüren kullanıcılar bulunuyor. Fakat birçok tüketici sağladığı hız ve kolaylık dolayısıyla online ödeme sistemlerini tercih ediyor. Bir e-ticaret işlemi işletmeler, bireyler, hanehalkları kamu ve özel kuruluşlar arasında olabilir.  Bunlar ise B2B, B2C, B2G gibi farklı şekillerde meçlenir.  E-ödeme sistemi ise büyük oranda görünürlük kazanır, kullanım alanı bulur. 

E-ödeme veya online ödeme sistemlerinin dolayısıyla e-ticaret ile arasında bütünleşik bir ilişki olduğunu söylemek mümkündür. Devlet kurumlarından, bireylere kadar uzanan sürecin temel fonksiyonu ise her iki taraf için sağladığı faydalardır. Üretici veya hizmet sağlayıcılar e-tahsilat yoluyla varlıklarını arttırırken, tüketiciler ise basit birkaç adımla ödemesini gerçekleştirir. Özetle teknolojinin gelişimiyle birlikte hemen her alana uygulanabilir olması ise aralarındaki bağı pekiştirir.

İpucu

E-HesApp çözümlerinden biri olan elektronik ödeme “e-ödeme sistemi ” ile; şirket içi tüm ödeme talimatlarını ERP sistem içerisinde yönetebilmeniz mümkün! E-Ödeme Sistemi ile ilgili çözümlerimizi incelemek için web sitemizi ziyaret edin. 

E-Ödeme Sistemi İle E-Ticaret Arasındaki İlişki

Online ticaretin kullanımının son zamanlarda yaygınlaşması beraberinde e-ödeme sistemlerini de geliştirmiştir. İvme kazanan bu durum ile birlikte kişi ve kurumların farklı bir ihtiyacı daha ortaya çıkmıştır. Özellikle uluslararası satın alma süreçlerinde her iki taraf içinde ödeme yapmak önemli bir sorun haline gelmiştir. Bu sorundan yola çıkarak çözüm arayan yapılar  online ödeme sistemlerini ortaya çıkarmıştır. 

E-ödeme sistemleri web üzerinden kuruluşların alt yapılarına entegre olur.   Ödeme alan ve ödeme yapan arasındaki ödeme bağını çok kısa bir süre içerisinde kurar.   Ödeme yapılması gereken kurum veya kişiler dünyanın neresinde olursa olsun ödeme işlemi saniyeler içerisinde gerçekleşecektir.  Online ödeme sistemleri ile e-ticaret arasında diğer bir bağ ise güvenilir bir sistem kurmasından gelir. İnternetin sağlamış olduğu veri havuzu ve veri depolama gibi kavramlar sayesinde tüm ödeme geçmişleri, hesap özetleri ortaya çıkarılabilir. Bu durumda her iki tarafında hakları korunacaktır.  Dolayısıyla ürün veya hizmet sağlayıcı ve müşteri arasında ödeme konusunda herhangi bir problem oluşmayacaktır. Oluştuğu durumlarda ise doğru bir e-ödeme sistemi kullanıldığı takdirde sistem size raporlama yapacaktır. Elde edilen raporlar ile sorunların önüne geçmeniz oldukça mümkündür. 

Online ödeme sistemleri güvenli kullanım açısından birçok aşamada test edilir ve değerlendirilir. Devletin ilgili kurumları ve bankacılık sistemleri kişi veya kuruluşların şahsi bilgilerini ve varlıklarını güvence altına almak ister. Bundan dolayı e-ödeme sistemi sunacak herhangi bir oluşum zorlu denetim süreçlerinden geçer. Bu kontrol mekanizmaları yapıları çoğunlukla bir sertifikalandırma süreci içerisine sokar. Zafiyet gösteren kuruluşlar için e-ödeme sistemleri ile ilgili herhangi bir hizmet sunmaları mümkün olmayacaktır. Bahsetmiş olduğumuz durumlardan dolayı e-ticaret ve e-ödeme sistemlerini birbirinden ayırmak pek mümkün gözükmemektedir. Sonuç olarak her geçen gün birbirini geliştirip-dönüştürerek ilerleyen bir sistem olduğunu söylemek ise mümkündür.

E-Ödeme (Online Ödeme) Sistemlerinin Tarihçesi

Günümüzde kullanım alanı bulan ödeme teknolojileri bankacılık sistemlerine dayanır. Bankacılık sistemleri ise 16.yy itibariyle ortaya çıkmış, zamanla ivme ve çeşitlilik kazanarak devam etmiştir. Önceleri bağlı olunan banka üzerinden işlemler gerçekleşirken zamanla bankalar arası ödeme ihtiyaçları doğmuştur. Bu ihtiyaçtan yola çıkan bankalar üye bankaların oluşturduğu ve hesap takibi sağlayan merkez bir banka sistemi oluşturur. Zaman içerisinde birçok kez değişime ve gelişime uğrayan bu sistemler günümüzdeki haline evrilir. E-ödeme sistemleri 1850 yılında American Express Buffalo’nun ekspres talimat olarak devreye sokmasıyla tarihsel gelişimi başlar. 1894 yılına geldiğimizde ABD’de Hotel Credit Letter Company dönem içerisindeki seçkin iş adamlarından oluşan bir gruba dünyanın ilk ödeme kartını verir. Bu kart yalnızca belirli oteller içerisinde kullanılmaktadır.  Bu kart insanlara ilk defa nakit ödeme harici farklı bir yöntem sunar. Bu alternatif ödeme sistemi ile online ödeme sisteminin ilk adımları atılmış olur. 

1914 yılına geldiğimizde Texaco Petrol şirketi ilk kredi kartını çıkarmıştır. Western Union Bank ise “şimdi al, sonra öde” sloganını kullanmıştır.  Böylece dünyada ilk kredili ödeme kartını müşterilerine sunmuştur. Visa’ya dayanan Bank Americard 1958 yılında  günümüzde yaygın kullanım alanı bulan kredi kartını piyasa sürmüştür. Ancak tüm bu tarihsel gelişime rağmen e-ödeme sistemleri, e-ticaret gibi kavramların ortaya çıkışında temel olarak 1995 yılını baz almaktayız. Bu durum 90’lı yıllardan sonra internetin kullanıma girmesi ve yaygınlaşması ile ilgilidir. 1994 yılında Amazon ve Ebay gibi şirketlerin kurulması ile e-ticaretin ilk adımı atılmıştır. 1994 yılında kurulan Amazon ilk başlarda bir kitap satış sitesi olarak ortaya çıkmıştır. Zaman içerisinde ise ürün gamlarına çeşitlilik getirerek devam etmiştir. Başlarda 50 eyalet ve 45 farklı ülkeye satışı olan Amazon’un e-ticaretin sıfır noktası olduğunu söylemek mümkündür. Öte yandan günümüzde ise e-ticaretin başlaması ve internet kullanımı ile birlikte e-ödeme sistemlerinde gelişimine şahit olmaktayız.

E-Ödeme Sistemi’nin Türkiye'deki Gelişimi

Kartlı ödeme sistemlerinin Türkiye ile tanışması 1968 yılını bulmuştur. Diners Club ve American Express kartları bahsettiğimiz ilk kartlardır. Mastercard’ın 1983 yılında çıkmasını takiben Visa kartları da Türkiye’de sistem içerisine girmiştir. Böylece geniş kitlelerin benimsemesine   ve kullanım alanı bulmasına sebep olmuştur. Bankalar arası Kart Merkezi (BKM)’nin 1991 yılında ilk pos terminalini kurması ise  sürecin gelişimine katkı sunmuştur. Türk Silahlı Kuvvetleri’nin 2005 yılında ilk “ön ödemeli akıllı kartları” kullanmıştır. 2006 yılında ise Avrupa’da bir ilk olarak  “temassız kredi kartı” Türkiye’de kullanıma girmiştir. Önceleri mobil imza bankacılık işlemlerinde, 2008 yılında ise  kredi kartıyla gerçekleşen alışveriş işlemlerinde kullanım bulmuştur. E-ticaret sistemi ise 1998 yılında ortaya çıkmıştır dolayısıyla Türkiye’nin elektronik ödeme serüveni de beraberinde gelişmiştir. 

 Türkiye’de elektronik ödeme veya akıllı ticaret sistemlerinin kullanılmamasının ardında birçok neden vardır. Bunların başında altyapı yetersizliği, internete olan güvensizlik ve bilgisayar kullanım düşüklüğü gibi sebepler gelmektedir. Ancak Diğer ülkelere nazaran Türkiye’de daha geç başlamış olan e-ödeme sistemleri son yıllarda oldukça ivme kazanmıştır. Online bankacılık  ve açık bankacılık sistemlerine olan yatırımlar ise gelişmeleri yakından takip etmemize imkan tanımıştır. 

E-Ödeme Sistemi Nasıl İlerler?

Ödeme yapmak veya ödeme almak kişilerin ve kuruluşların devamlılıklarını idame ettirebilmeleri için yegane işlerin başında gelmektedir. Özellikle  birçok kişinin bir araya gelerek çalıştığı şirketlerin, kurum ve kuruluşların ödeme sistemlerinin oturmuş olması gerekir. Bu kuruluşlar içerisinde herhangi bir ödeme çıkabilmesi için farklı birim ve farklı seviyelerden çalışanların denetim ve onayına tabidir. Genel olarak onay-kontrol süreci ise insan kaynakları tarafından belirlenen hiyerarşi piramidine göre ilerler. Son aşamada ise ilgili belgeler bankaya gönderimi gerçekleşir. Ancak bu sürecin manuel bir şekilde ilerlemesi zaman ve maliyet kaybı yaratacaktır. Bundan dolayı günümüzde online ödeme sistemleri gelişmiştir. Kişilerin ve kuruluşların duyduğu bu tür ihtiyaçlar çoğunlukla online ödeme platformu üzerinden ilerler. 

E-ödeme sisteminde ödemeye ilişkin tüm talimatlar SAP ve ERP sistemi içerisinden çıkmadan hazır olur. E-ödeme sistemi ile onay alması gereken belgeler hiyerarşik bir biçimde ilgili birim ve seviyelere ilerler. Destekleyen banka sistemleri için talimatlar e-imza veya mobil imza ile bankaya gönderilir. Kurum içerisindeki tüm imza işlemleri tamamlandıktan sonra ödeme süreci başlar. 

E-ödeme sistemlerinde 3 tipte ödeme gerçekleşir.  Bunlar;

  1. Tek seferlik ödeme
  2. Taksitli ödeme
  3. Periyodik ödemedir.

E-Ödeme Sistemi Nasıl Olmalıdır?

E-ödeme sisteminin kullanıcı veya tüketici tarafından tercihi konusunda bazı kuşkular oluşması normaldir. Bir kısım kullanıcılar link ile ödeme alma, internetten ödeme alma gibi sistemleri yadırgamaktadır. Bu tip kullanıcılar dijitalleşen dünyaya ayak uydurmakta güçlük çekmekte  geleneksel yöntemlerle ödemelerini yapmaya devam etmektedir. Doğru bir e-ödeme sistemi ise işlerin hızla ve daha düşük maliyetlerde çözülmesine imkan tanır. Önemli nokta ise kullanıcının e-ödeme sisteminde araması gereken özelliklerdir. Bu özelliklerden bahsedecek olursak;

  • Uzaktan kullanıma uygun olması gerekir. Telefon veya herhangi bir araç ile teyit gerektirmemelidir. 
  • Kullanım kolaylığı sunması gerekir. Elektronik ödeme sistemini kullanan taraflar için sistemin basit adımlar ile ilerlemesi gerekir.
  • Mevcuttan kullandığımız tüm ödeme şekillerini içermesi gerekir. 1000 birimlik bir ödeme  yapabileceğiniz  gibi 1 birimlik bir ödeme de gerçekleştirilebilir olmalıdır. 
  • Güvenli olması gerekir. Birincisi ödeme talimatlarını ilgili tüm birimlerin onayından geçirmesi gerekir. Aynı zamanda  ödeme gerçekleştiren ve ödeme alan her iki tarafından veri güvenliğini sağlaması gerekir. 
  • Ödeme borcunun belirlenen zaman aralığı içerisinde yerine getirmesi gerekir. Sonuç olarak vaktinde gerçekleşmemiş bir ödemenin taraflar için anlamı olmayacaktır.

E-Hesapp’dan E-Ödeme Sistemi’ne İlişkin Çözümler

Elektronik Ödeme (e-Ödeme) Sistemi çözümümüz ile; şirket içi tüm ödeme talimatlarını ERP sistem içerisinde yönetmeniz mümkündür.  E-Hesapp’ın çözümü olan e-ödeme sistemi kullanıcısına neler sunar?

  • Banka ile ilişkili tüm ödemeleri tek ekran üzerinden yapma ve e-arşiv oluşturma
  • Tüm talimatları SAP ve diğer kullandığı ERP sistemi içerisinden çıkmadan hazırlama,
  • Ödeme talepleri SAP ve diğer kullandığı ERP sistemi içerisinde onay hiyerarşisine sunma,
  • Destekleyen banka sistemleri için talimatları e-imza veya mobil imza ile bankaya gönderme,
  • SFTP sistemine bırakılan tüm dosya desen bakımlarını kodlama bilgisi olmadan yapabilme.
  • SharePoint, eBA vb. SAP dışı sistemlerden yapılan ve e-fatura ile onaya sunulan ödeme taleplerini sisteme dahil ederek talimatlarını hazırlama,
  • Personel avans ödemelerini satıcı/müşteri ödemeleri gibi onaya sunup talimatları hazırlama,
  • Vergi, SGK, ithalat, hesaplar arası virman, swift, arbitraj gibi satıcı/müşteri dışında kalan ödemeleri de talimatlarını hazırlama,
  • Ödemelere ait tüm detayları raporlama,
  • Muhasebeleştirme süreçlerini otomatikleştirme,
  • SAP ile tam entegrasyon sağlama,
  • eHesapp’ın Elektronik Ödeme Sistemi ürünlerini Web Bankacılık Ekranları ayrıcalığı ile ve mobil aplikasyon üzerinden kullanabilme.

Bu sistemde kullanılan imzalama sistemi; e-imza veya mobil imza olarak bilinen şekliyle arka planda eHesapp’ın Pratik İmza altyapısıdır. e-Ödeme kapsamında sunulan pratik imza çözümümüz sayesinde e-imza ve mobil imza süreçlerinizi otomatikleştirebilirsiniz. E-HesApp ürünleri arasında yer alan pratik imza ile;

  • Contracts
  • Bank payment instructions
  • Purchase forms
  • e-Invoice
  • e-Archive
  • Leave forms
  • Personnel payrolls
  • İş emirleri gibi prosedür süreçleri rahatlıkla yürütebilirsiniz. 

Bu sayede ıslak imzalı olması gereken tüm belgelerin fiziksel çıktısına gerek kalmayacaktır.  SAP ile dijital ortamda yönlendirmesini ve imzalanmasını sağlayabilirsiniz. Başka bir deyişle e-ödeme sistemi sayesinde neredeyse tüm ödeme süreçlerinizde e-dönüşüm gerçekleştirirsiniz. Services hakkında daha fazla bilgi almak için sitemizi inceleyebilirsiniz. 

E-HesApp Çözümleri Hakkında Bilgi Edinin

E-HesApp çözümlerinden biri olan “E- Ödeme Sistemi” ile muhasebesel süreçlerinizi hızlandırın.  E-HesApp çözümlerini incelemek için web sitemizi ziyaret edin.