Provizyon Nedir? Muhasebede Provizyon Türleri

Bazı iş harcamaları rutindir. İşletmenizin kira ödemesinin ne zaman yapılacağını ve ne kadar ödemeniz gerektiğini tam olarak bilirsiniz. Gelecekteki diğer giderler, kaçınılmaz olmakla birlikte, belirsizlikle de dolu olabilir. Bu yıl faturalarını ödeme olasılığı düşük olan müşterilerin yüzdesini tahmin edebilirsiniz, ancak ne kadar para kaybedeceğinizi bilemezsiniz. İşletmeler, şüpheli alacaklar, vergiler ve envanter düşüşleri gibi gelecekteki belirli finansal etkileri karşılamak için ayrılan fonlar olan bu maliyetleri karşılamak için provizyon kullanabilir. Provizyon, bir şirketin mali durumunun tasvirine yardımcı olur.

Provizyon Nedir?

Şirketler, maliyetlerinin ne kadar olacağını veya ne zaman ödenmesi gerektiğini bilmeseler bile, gelecekte kaçınılmaz maliyetlerle karşı karşıya kalacaklarının farkında olabilirler. Provizyon, fonları önceden tahsis ederek işletmelerin bu maliyetleri planlamasına yardımcı olur. İşletmeler sıklıkla geçmiş verileri gözden geçirerek ne kadar para ayıracaklarını tahmin ederler. Örneğin, bir şirket, tarihsel ortalamalara dayanarak ne kadar kötü borcun tahsis edileceğini tahmin edebilir. Provizyon, bilançoda kısa vadeli yükümlülükler olarak kaydedilir ve gelir tablosunda uygun gider kategorisine dahil edilir.

Provizyon, tipik olarak, kesin tutar bilinmese bile, beklenen bir yükümlülüğü veya bir varlığın değerindeki düşüşü karşılamak için bir şirketin kârından ayrılan bir tutardır. Bir hüküm, bir tasarruf biçimi olarak yorumlanmamalıdır; daha ziyade, yaklaşan bir yükümlülüğün önceden muhasebeleştirilmesidir.

Diğer bir ortak muhasebe terimi olan provizyonlar ve yedekler birbirinin yerine kullanılamaz. Bir provizyon, gelecekteki yükümlülükleri karşılamayı amaçlarken, bir yedek, şirketin büyüme veya genişleme yoluyla mali durumunu iyileştirmek için ayrılan bir şirketin karının bir kısmıdır.

Provizyon Neden Önemlidir?

Provizyon, işletmelerin mali durumlarının daha doğru bir resmini elde etmesini sağlar. Bu, onların daha iyi iş kararları vermelerini ve hissedarlara mali durumlarının net bir resmini sunmalarını sağlar. Örneğin, ürünlerine garanti veren bir şirket, tarihsel verilere dayanarak, belirli bir dönemde satılan ürünlerin belirli bir yüzdesi için onarım veya değiştirme maliyetleriyle karşı karşıya kalacağını bilir. Ürünlerin satıldığı aynı dönemde bu maliyetler için bir provizyon ekleyerek, şirket, dönem için giderlerini ve gelirini daha doğru bir şekilde eşleştirebilir ve daha net bir karlılık resmi sağlayabilir.

Provizyon, işletmelerin mali durumlarının daha doğru bir resmini elde etmesini sağlar.

Muhasebede Provizyon Türleri

Şirketler, çok çeşitli potansiyel giderleri veya diğer durumları karşılamak için çeşitli provizyon türleri uygulayabilir. İşte bazı örnekler:

  • En yaygın provizyon türlerinden biri şüpheli alacaktır. Şüpheli alacak provizyonu, tahsil edilemeyecek alacak tutarının tahminidir. Bu tutar, genellikle işletmeler tarafından önceki muhasebe dönemlerine veya sektör ortalamalarına dayalı olarak tahmin edilir.
  • Tahsil edilmemiş kredi anaparasını ve ödemelerini hesaba katmak için, bankalar ve diğer borç verenler kredi zararı provizyonları oluşturabilir. Başlangıçta tahmin edilenden daha düşük ödemelerle sonuçlanan iflaslar, kredi temerrütleri ve yeniden görüşülen kredilerin tümü, kredi zararı provizyon kapsamında olabilir.
  • Varlık değer düşüklüğü, bir varlığın cari piyasa değeri bilançoda kayıtlı defter değerinin altına düştüğünde meydana gelir. Değer düşüklüğü provizyonu olarak kaydedildiğinde, varlığın değeri abartılmış olmaz.
  • Vergi provizyonu, şirketin tahmini gelir vergilerini ödemek için ayrılan fonlardır.
  • Emeklilik sağlayan şirketler gelecekteki emekli giderlerinden sorumlu olabilir. Bu gelecekteki yükümlülükleri ele almak için birçok işletme emeklilik hükümleri oluşturur.
  • Kıdem tazminatı provizyonu, işten çıkarma veya diğer nedenlerle şirketten ayrılan çalışanlara yapılan kıdem tazminatlarının muhasebeleştirilmesinde işletmeler tarafından kullanılmaktadır.
  • Birçok işletme ürünleri için garanti vermektedir. Garanti hizmeti gerektiren ürünlerin tahmini yüzdesine dayalı olarak onarımlar ve değiştirmeler için bütçe ayırmaları gerekir.
  • Provizyon, satılmayan veya eskiyen ve işaretlenmesi gereken envanter nedeniyle gelir kaybı planlamasında işletmelere yardımcı olabilir.
  • Şirketin yeniden yapılandırılması, bir şirketin uzun vadeli karlılığını iyileştirirken, önemli kısa vadeli maliyetlere maruz kalabilir. Yeniden yapılandırma hükümleri, tesis kapatma maliyetleri, çalışan işten çıkarma maliyetleri ve danışmanlık ücretleri gibi yeniden yapılanmanın olası doğrudan maliyetlerini ana hatlarıyla belirtir.
  • Amortisman, bir varlığın zaman içinde değerindeki düşüşü muhasebeleştirme yöntemidir. Amortisman provizyonu, cari hesap döneminde oluşan amortisman provizyonudur.

Provizyon Nasıl Yapılır?

Bir finansal yükümlülüğün bir hüküm olarak kabul edilebilmesi için belirli koşulların yerine getirilmesi gerekir. Bunlar bazı örnekler:

  • Şirket, güvenilir bir miktarda düzenleyici yükümlülük ölçümü yapmalıdır. Ölçümü şirket yönetimi yapmalıdır.
  • Yükümlülüğün ekonomik kaynaklar üzerinde finansal bir etkisi olması muhtemel olmalıdır.
  • Bir yükümlülük, bilanço tarihinin öne alınmasına neden olan ve hukuki veya zımni bir yükümlülük doğurabilecek olayların sonucu olmalıdır.
  • Muhtemel ancak kesin olmayan bir yükümlülük belirlenmelidir. Oluşma ihtimalinin %50’den fazla olduğu tahmin edilmelidir.

En yaygın provizyon türlerinden biri şüpheli alacaktır. Şüpheli alacak provizyonu, tahsil edilemeyecek alacak tutarının tahminidir. Bu tutar, genellikle işletmeler tarafından önceki muhasebe dönemlerine veya sektör ortalamalarına dayalı olarak tahmin edilir.

Provizyon Örneği

Bir hüküm, bir ürün garantisi veya bir gelir vergisi yükümlülüğü olabilir.

Müşterisine ürünlerinden biri için garanti veren bir üretici düşünün. Ürün garantisi, üreticinin herhangi bir kusurlu mal için alıcıyı ek ücret ödemeden tazmin edeceği koşulları belirten bir sözleşme terimidir.

Ancak, garanti, süresi ve miktarı bilinmeyen, gelecekte olası bir yükümlülük olduğu için provizyon tanımına girer.

Tüm banka hesapları tek ekranda!

Banka entegrasyonuna ilişkin sağladığımız çözümler ile tüm banka ve hesap hareketlerinizi tek ekran üzerinden anlık görüntüleyebilirsiniz.